Budva, Czarnogóra
Budva to jeden z najbardziej popularnych kurortów Czarnogóry. Znajduje się tu bardzo dobrze rozwinięta baza turystyczna, która oferuje zakwaterowanie o każdym możliwym standardzie i różnym poziomie komfortu. W ofercie są hotele, które oferują pokoje standardowe, o podwyższonym standardzie oraz apartamenty. W centrum miasta znajduje się duży kompleks handlowy, supermarkety, apteki, piekarnie, wiele całodobowych lokali rozrywkowych, bary plażowe czy kawiarnie.
Dla turystów najbardziej wymagających, są tu wysokiej klasy hotele, nocne kluby i kasyna. W porcie cumują jachty, których klasa i styl zapierają dech w piersiach. Są tu również prywatne plaże, ekskluzywne kluby, drink bary czy luksusowe restauracje. Na miejscowej plaży często grają popularne gwiazdy pop/rock. Odbyły się na niej koncerty m.in. the Rolling Stones, Leny Kravitza czy Gorana Bregovica.
Budva jest atrakcyjna przez cały rok, chociaż największe natężenie turystów przypada na miesiące letnie.
Krótka historia miasta
Budva uważana jest za jedno z najstarszych miast w Czarnogórze, a ślady osadnictwa na tych terenach sięgają 2500 lat. Legenda głosi, że miasto to założył król Kadmos, mityczny władca Teb. Wygnany na starość z Teb, zawędrował do Elizjum (obecne tereny Budvy), gdzie założył miasto o nazwie Bouthoe.
W III w p.n.e. władzę nad miastem przejęli Rzymianie i zmienili jego nazwę na Butua. W XV w. miastem rządzili Wenecjanie, a na przestrzeni kolejnych wieków jeszcze: Austriacy, Rosjanie, Rosjanie i Czarnogórcy.
Dynamiczny rozwój miasta rozpoczął się po zakończeniu II wojny światowej. Budva już wtedy uznawana była za atrakcyjną miejscowość wypoczynkową. Niestety w roku 1979, nadmorski region Czarnogóry został nawiedzony przez tragiczne w skutkach trzęsienie ziemi. Zniszczeniu uległo wówczas miasto i w dużej mierze historyczna starówka. Jej odbudowa była ukończona w roku 1984, a wszystkie środki finansowe pochodziły od rządu Jugosławii.
Główne atrakcje miasta, czyli co warto zobaczyć
Stare miasto
Niewątpliwie największą atrakcją w mieście jest zabytkowa starówka oraz mury obronne. Stare miasto (Stari grad) ulokowane jest na niewielkim cyplu, który od strony morza zasłaniają wysokie mury miejskie. Całość uzupełniają wieże, strzelnice, bramy miejskie i cytadela. Starówka jest niewielka, ale bardzo urokliwa. Znajduje się tam dość prosty układ ulic, gdzie główne aleje tworzą rozkład dużego trójkąta. Od głównych ulic odchodzi wiele małych, wąskich, krętych alejek, które łączą się w niewielkie place czy mini ogródki.
Łatwo znaleźć bramy, które kiedyś wychodziły na cztery strony świata, jednak z upływem lat część bram została na stałe zamknięta.
Główna brama miasta to Porta di Terra Ferma i znajduje się ona w zachodniej części starówki. Brama ta również wyznacza początek głównej arterii miasta, ulicy Njegoševa. Na północnej stronie znajdują się kolejne cztery bramy i wszystkie one prowadzą na przystań jachtową (Porta Pizana, Porta Pizana 1 i 2 oraz Porta Pizanella).
Od strony morza (strona południowo-zachodnia) pozostała obecnie otwarta jedynie mała brama, która prowadzi wprost na plażę Ričardova glava.
Na starówce warto pobłądzić i wejść w każdy możliwy zakamarek. Jest tam wiele małych sklepików, galerii sztuki, uroczych kawiarenek, ogródków i restauracji. Są również liczne kramy i sklepiki z pamiątkami oraz lokalnym rękodziełem. Wieczorami na każdym możliwym placu rozstawiają się artyści, muzycy, malarze, performerzy. Atmosfera jest niezwykle przyjemna, jest gwarno, radośnie.
Starówkę również warto odwiedzić wczesnym rankiem, zaraz po wschodzie słońca, kiedy nie ma jeszcze na niej turystów, a lokalni mieszkańcy długo odsypiają poprzedni dzień. Puste Stare Miasto robi ogromne wrażenie. Po ulicach szwendają się tylko koty, które leniwie wygrzewają się w pierwszych promieniach słońca.
Najważniejsze zabytki starego miasta
Najważniejszym miejscem starówki jest Trg od Crkava, gdyż znajdują się tu najcenniejsze zabytki.
- Katedra Św. Jana Chrzciciela powstała w VIII – IX wieku, ale od tego czasu była wielokrotnie przebudowywana. Uznawana jest za jeden z najstarszych katolickich obiektów sakralnych w tej części wybrzeża Adriatyku.
- Cerkiew św. Trójcy, serbska cerkiew prawosławna z XIX wieku.
- Cerkiew Santa Maria in Punta, to jedna z najstarszych budowli sakralnych w mieście, wybudowana w roku 840. Mieściła się tu kiedyś pierwsza w Budvie szkoła.
- Cerkiew św. Sawy, pochodząca z XII wieku.
Budva, Cerkiew Św. Saby 
Na starówce warto również odwiedzić muzeum archeologiczne, zwiedzić cytadelę oraz wejść na mury obronne, którymi można się przespacerować wokół niemal całego Starego Miasta.
Cytadela i mury miejskie
Cytadela kiedyś nazywana była Zamkiem św. Marii. Dawniej na jej terenie znajdował się niewielki kościółek pod wezwaniem św. Marii. Obecnie po kościele pozostały jedynie ruiny. Najbardziej wyróżniającą się konstrukcją zamku są austriackie kamienne koszary, oddzielające cytadelę od otoczonego murami miasta.
Na terenie cytadeli znajduje się mała galeria sztuki, bogaty zbiór książek i starych map oraz malutka wystawa prezentująca modele żaglowców. Bilet wstępy 3,5 Euro. Na zwiedzanie całości potrzeba min. 30 min. Z cytadeli rozciąga się wspaniały widok na zatokę oraz wyspę Sveti Nikola.
Wejście na mury miejskie kosztuje 2 Euro. To trasa, którą warto się przejść, ale droga jest dość wymagająca, ze względu na dużą ilość wysokich schodów po drodze.
Droga jest na końcu „ślepa”, tzn., że na końcu trasy trzeba zawrócić i wyjść w tym samym miejscu, w którym rozpoczynało się spacer. Warto jednak zwiedzić mury miejskie, gdyż nawet w szczycie sezonu nie jest to miejsce szczególnie zatłoczone. Bardzo ładne widoki na miasto, plażę, port oraz zatokę.
Na mury wejście jest niedaleko głównego wejścia do cytadeli (po lewej jego stronie). Kiedyś na mury można było wejść w kilku miejscach na terenie starego miasta, obecnie czynne jest tylko jedno z nich.
Wyspa Sveti Stefan
Sveti Stefan to malownicza wysepka, która od kilkunastu lat jest najbardziej rozpoznawaną atrakcją Czarnogóry. Dawniej znajdowała się tu wioska rybacka, jednak z upływem czasu przeistoczyła się w ekskluzywną enklawę spokoju, z zaporowymi cenami. Na przestrzeni kilkunastu ostatnich latach, odpoczywały tu takie gwiazdy jak: Sophia Loren, Sylvester Stallone, Kirk Douglas czy Claudia Shiffer.
Wysypka ma jedynie 12 km2 powierzchni, a z ze stałym lądem połącznia jest wąską, piaszczystą groblą. Jej nazwa pochodzi od znajdującej się na wyspie starej cerkwi (Crkva Sv. Stefana).
Pierwsze zabudowania na wyspie powstały w XV wieku. W XVI wieku wyspa została ufortyfikowana, a oryginalny mury obronne pozostały do dzisiaj. W latach 50tyc XX wieku, władze Jugosławii postanowiły drastycznie zmienić funkcję wysepki i sprawić, żeby zaczęła przynosić wysokie profity z turystyki. Wysiedlono pozostałych na wyspie mieszkańców, a ich domy przekształcono na wysokiej klasy kurort.
W ciągu jedynie pięciu lat, wysepka przeszła całkowitą metamorfozę, stając się jednym z najbardziej luksusowych kurortów w tej części Adriatyku. Pod koniec lat 90-tych XX wieku, kurort przetrwał w niezmienionej formie. W tym czasie w jego murach gościły nie tylko najsłynniejsze gwiazdy światowego formatu, ale również władze państwowe i zagraniczne delegacje. Na terenie kurortu odbywały się liczne konferencje i spotkania polityczne.
Przemiany polityczne regionu, niepewność gospodarcza oraz brak środków finansowych sprawiły, że kurort zaczął się rozpadać, i z czasem popadł w zapomnienie. Dopiero w roku 2007, na podstawie przetargu – wysepka została oddana w dzierżawę na 30 lat, konsorcjum hotelowemu Aman Resorts. Przez kolejne dwa lata resort został poddany gruntownej przebudowie.
Sveti Stefan i Villa Milocer
Obecnie na wyspie znajduje się luksusowy 5-cio gwiazdkowy resort. W jego skład wchodzą kamienne domy, stłoczone na niewielkiej powierzchni oraz sieć małych, wąskich brukowanych uliczek.
Wyspa dostępna jest jedynie dla gości resortu i nie ma możliwości, żeby przyjść tu tylko na zwiedzanie. Na terenie Sveti Stefan znajdują się jednak dwie niewielkie restauracje, z których mogą korzystać również goście spoza kurortu, ale w obu przypadkach wymagana jest wcześniejsza rezerwacja.
Więcej informacji można uzyskać na stronie resortu: Aman.com/Sveti_Stefan.
W roku 2010 Aman Sveti Stefan otrzymał nagrodę Hotel Roku w plebiscycie Gallivanter’s Guide i w tym samym roku, wystąpił tu z koncertem Andrea Bocelli. W roku 2014 ślub na wyspie wziął znany serbski tenisista Novak Djokovic.
Integralną częścią oferty Aman Sveti Stefan, jest również luksusowa Villa Milocer. Pałacyk ten był kiedyś letnią rezydencją serbskiej dynastii królewskiej Karadordevisiow. Willa położona jest 1 km, na północ od wyspy Sveti Stefan i znajduje się na stałym lądzie. Na tyłach willi znajduje się park z wieloma egzotycznymi roślinami. Do willi należy również prywatna, mała piaszczysta plaża, z której mogą korzystać również goście spoza resortu. Bilet wstępu na plażę to koszt 120 Euro (ok 550 zł).
Więcej o Villi Milocer można przeczytać na stronie resortu: Aman.com/Villa Milocer.
Wyspa Sveti Nikola
Wyspa Sveti Nikola, nazywana jest Hawajami Czarnogóry, ze względu na błękitny kolor otaczających ją wód oraz ich wysoką przejrzystość. To idealne miejsce na odpoczynek dla tych, którzy szukają ucieczki od głośnych i z reguły zatłoczonych plaż Budvy. Nazwa wysepki pochodzi od nazwy małej cerkwi (Crkva sv. Nikole), z XVI wieku, która znajduje się na wyspie w otoczeniu starego cmentarzyska.
Wysepka nie jest zamieszkana. Ma 2 km długości i znajduje się w odległości 1 km od starego miasta w Budvie. Od strony otwartego morza jej brzegi są strome i nie dostępne. Od strony lądu, jej brzegi są łagodne i piaszczyste.
Część wysypy ma funkcję komercyjną. Znajdują się tam trzy plaże o łącznej długości 800 metrów, restauracja rybna oraz bar. Niewielka marina pozwala na dotarcie na wyspę transportem morskim. Łodzie odpływają ze Slovenskiej plaży przez cały dzień, w regularnych odstępach czasu. Bilet w obie strony to 3 Euro (ok. 15 zł).
Część wyspy jest dzika i nie zagospodarowana. Porasta ją gęsty las świerkowo – sosnowy, w którym mieszka wiele gatunków ptaków i drobnej zwierzyny leśnej. W tej części wyspy znajdują się liczne jaskinie i szczeliny, niektóre dostępne tylko od strony morza.
Naturalne procesy powodują, że wyspę łączy ze stałym lądem piaszczysta mierzeja, jednak znajduje się ona pół metra pod powierzchnią wody. W czasie odpływu można przedostać się na wyspę tą drogą, ale nawet wtedy nie jest ona całkowicie odsłonięta.
Plaże w Budvie, riwiera budvańska
W Budvie i j