Kordoba to miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzji, nad rzeką Gwadalkiwir. Obecnie jest to duży ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.
Nieco ponad tysiąc lat temu Kordoba była największym miastem ówczesnej Europy. Zamieszkiwało ją ponad pół miliona osób. W wyniku burzliwych wydarzeń historycznych i licznych podbojów tego miasta obok siebie mieszkali muzułmanie, chrześcijanie i Żydzi. W mieście panowała względna tolerancja, miasto było otwarte dla nowych przybyszów. Liczni podróżnicy, którzy odwiedzali wówczas Kordobę, dzielili się między sobą wiedzą i doświadczeniem, co kształtowało poglądy lokalnej społeczności.
Dzisiaj Kordoba jest trzecim (po Sewilli i Maladze) ośrodkiem miejskim Andaluzji. W poszukiwaniu śladów trzech kultur pomogą nam liczne zabytki, które do dnia dzisiejszego zachowały się w mieście. W dziedzictwie Kordoby z łatwością odnajdziemy ślady kultury rzymskiej, arabskiej i żydowskiej.
Kordoba – kiedy warto przyjechać?
Oczywiście, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby przyjechać tu w dowolnym okresie roku. Warto jednak zastanowić się, czy np. latem nie będą nam przeszkadzać 45-stopniowe upały lub w okresie Świąt Wielkanocnych zbyt wysokie ceny za zakwaterowanie i wyżywienie. Poniżej krótki kalendarz najważniejszych wydarzeń:
Kalendarz wydarzeń
- Styczeń – 5 stycznia ulicami miasta przechodzi parada, której przewodzą Trzej Królowie. Paradzie towarzyszy zazwyczaj orkiestra oraz wielobarwny i roześmiany tłum wiwatujących widzów. Dzieciom rozdawane są cukierki. Następnego dnia warto skosztować tradycyjnego drożdżowego ciasta w kształcie pierścienia – Roscon de Reyes.
- Od marca do czerwca w ulicznych kioskach oferowane są świeże ślimaki, przygotowane według kilku różnych przepisów. W tym okresie roku, w mieście kwitną pomarańcze, więc powietrze przesycone jest zapachem tego owocu.
- W okresie Świąt Wielkanocnych, Hiszpanie uroczyście obchodzą cały Wielki Tydzień. Jest to okres, który słynie głównie z misteriów, samobiczowania męczenników oraz mistycznych procesji przechodzących ulicami miast. Procesje są barwne i bardzo głośne. Na ulicach hiszpańskich miast pojawiają się tzw. „pasos”, ogromne platformy, przedstawiające sceny religijne i towarzyszący im zakapturzeni członkowie różnych bractw religijnych. Co roku, w tym okresie do Hiszpanii przybywają liczni turyści, aby wziąć udział w tych uroczystych obchodach. Ceny za zakwaterowanie, wyżywienie i transport w tym okresie roku, rosną dwukrotnie.
- Maj w Kordobie oznacza początek letnich fiest: święto Corpus Christi — na patio i placach mieszkańcy wznoszą krzyże udekorowane ciętymi kwiatami i kolorowymi chustami. Serwowane są typowe tapas oraz wino, wokół rozbrzmiewa muzyka flamenco, a na ulicach widać tańczących i bawiących się ludzi. Fiesta de los Patios – to lokalny konkurs na najładniej zagospodarowane i ukwiecone patio w mieście, a Feria de Córdoba – festiwal tańca i muzyki flamenco.
- W miesiącach letnich w Kordobie panują bardzo wysokie temperatury. W ciągu dnia termometr często pokazuje powyżej 40–45 stopni Celsjusza. Życie miejskie wraca tu dopiero po zachodzie słońca.
- Od lipca do września w mieście działa kilkanaście kin letnich, a seanse filmowe zaczynają się po zachodzie słońca. W lipcu w mieście odbywa się Festiwal w Córdobie. Jest to międzynarodowy festiwal muzyki gitarowej, odbywający się w ogrodach Alcazaru.
- Jesienią w Kordobie panuje przyjemny klimat do spacerowania po mieście – jest jeszcze ciepło, ale już nie gorąco. Na przełomie września i października odbywa się tu Międzynarodowy Festiwal Poezji – Cosmopoetica (impreza trwa 10 dni).
- W grudniu miasto zaczyna przygotowania do obchodów świąt Bożego Narodzenia. Aby Nowy Rok mógł być dla nas szczęśliwy, powinniśmy przywitać go w sposób hiszpański: o północy, na każde wybicie zegara, należy zjeść jedno winogrono. Lokalni mieszkańcy lubią ten moment świętować razem. Popularnym miejscem spotkań jest zegar na placu Tendillas.
Kordoba – jak zwiedzać miasto?
Jeśli mamy więcej niż jeden dzień na zwiedzenie miasta, jednego dnia można skorzystać z oferty autobusu turystycznego typu hop-on hop-off, a drugiego dnia pospacerować po mieście. Autobus w cenie ok. 100 zł zawiezie nas do większości atrakcji w Kordobie (27 przystanków) i pozwoli na szybkie przemieszczanie się między poszczególnymi miejscami. Jeśli jednak mamy tylko jeden dzień na zwiedzenie miasta, nie ma możliwości, żeby zobaczyć wszystkie jego atrakcje i poczuć atmosferę tego miejsca. Na jednodniowy pobyt proponuję spacer po mieście (głównie po dzielnicy żydowskiej Juderia) i skupienie się tylko na kilku najważniejszych atrakcjach.
Dla osób zainteresowanych ofertą autobusu turystycznego w Kordobie, zachęcam do odwiedzenia strony City Sightseeing Bus.
Kordoba, w poszukiwaniu śladów trzech kultur.
Najważniejsze atrakcje w mieście
Na listę UNESCO wpisano „zespół zabytkowy w Kordobie” w latach 1984 i 1994.
Na stronie UNESCO.pl można znaleźć następujący opis:
„Okres świetności Kordoby rozpoczął się w VIII w., po zdobyciu miasta przez Maurów. Zbudowano wówczas około 300 meczetów, a także niezliczone pałace i budynki publiczne, rywalizujące ze świetnością Konstantynopola, Damaszku i Bagdadu. W XIII w., za panowania Ferdynanda II Świętego, wielki meczet Kordoby został zamieniony w katedrę, wzniesiono również nowe umocnienia obronne: Alkazar Królów Katolickich oraz wieżę-fortecę Calahorra”.
Więcej informacji o zabytkach dziedzictwa kulturowego Hiszpanii można znaleźć na stronie UNESCO oraz UNESCO.org.
Wielki Meczet – La Mezquita
Wielki Meczet w Kordobie określany jest mianem „perły średniowiecznej architektury religijnej islamu”. Powstał w VIII wieku w miejscu, w którym wcześniej stał kościół wybudowany ok. roku 600 przez Wizygotów. Meczet był wielokrotnie przebudowywany, jednak po rekonkwiście w XIII w. – Hiszpanie postawili kościół katolicki w środku meczetu. Przebudowa wnętrza trwała nieprzerwanie przez kilkadziesiąt lat. W 1523 roku nastąpiło ostateczne przekształcenie meczetu w katedrę katolicką.
La Mezquita jest jednym z najbardziej znanych meczetów na świecie i największym byłym meczetem w Europie. Meczet znany jest nie tylko ze względu na swoje rozmiary, ale przede wszystkim dzięki słynnej sali z „lasem kolumn”. Znajduje się w niej ponad 850 kolumn wykonanych z marmuru, granitu i jaspisu, a całkowita powierzchnia meczetu wynosi ok. 23 tys. m². W 1984 roku został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Wielki Meczet warto odwiedzić zarówno w dzień, jak i w nocy. Zachwyca nie tylko niezwykłą architekturą czy przepięknymi detalami dekoracyjnymi, ale również swoim rozmiarem, akustyką oraz magicznie podświetlonym wnętrzem.
Wielki meczet – godziny zwiedzania:
- W okresie wiosny i lata (III – X) zwiedzanie możliwe jest między 10:00 a 19:00 od poniedziałku do soboty oraz między 8:30 a 10:30 i między 14:00 a 19:00 w niedziele i święta.
- W okresie jesieni i zimy (XII – II) zwiedzanie możliwe jest od 10:00 do 18:00, od poniedziałku do soboty, oraz między 8:30 – 10:30 i 14:00 – 18:00 w niedziele i święta.
Bilety wstępu: 10 euro (ok. 42 zł) dla osoby dorosłej, 5 euro (ok. 21 zł) dla osoby w wieku szkolnym. Dzieci poniżej 10-tego roku życia, mieszkańcy miasta oraz posiadacze karty seniora – mają wstęp wolny.
Więcej informacji na temat meczetu można znaleźć na stronie mezquita-catedraldecordoba.es
Zamek Królów Chrześcijańskich oraz ogrody Alcazar
Zamek Królów Chrześcijańskich, został wybudowany na fundamentach rzymskiej twierdzy i arabskiego pałacu. To dość dziwne miejsce, gdyż katoliccy władcy, którzy je wznieśli, walczyli na Półwyspie Iberyjskim z muzułmanami, a swoją rezydencję w Kordobie wybudowali właśnie w stylu arabskim. Prace zostały zapoczątkowane w roku 1328 na polecenie króla Kastylii i Leonu – Alfonsa XI.
Same wnętrza zamkowe nie są zbyt interesujące, jednak warto się tu wybrać z uwagi na ogrody, które stanowią główną atrakcję tego miejsca. Znajduje się tu kilka fontann, stawy oraz przepiękna zieleń zaprojektowana w stylu arabskim. Wiosną ogród pachnie kwiatami pomarańczy, a latem – jaśminem. To bardzo przyjemne miejsce na odpoczynek.
Godziny zwiedzania: od wtorku do piątku od 8:30 do 19:30, w weekendy od 8:30 do północy. Bilet wstępu: 4,5 euro (ok. 20 zł).
Więcej informacji można znaleźć bezpośrednio na oficjalnej stronie alcazardelosreyescristianos.cordoba.es.
Casa Andalusi
Dom Andaluzji znajduje się w sercu dzielnicy żydowskiej Juderia, obok starej synagogi. Dom, nazywany również „XII-wieczną Kordobą”, nie znajduje się na głównej liście atrakcji turystycznych miasta, jednak gorąco zachęcam do jego odwiedzenia. Muzeum-Dom zostało otwarte w roku 1997, po żmudnej i wieloletniej restauracji. Jest to miejsce pełne uroku, które przenosi odwiedzających do czasów kalifatu, gdzie można poczuć atmosferę minionej epoki. Dom wybudowano w andaluzyjskim stylu, mieszającym się ze stylami wschodnimi i arabską symboliką. Przed głównym wejściem znajduje się przytulny dziedziniec, z małą fontanną i przepięknym małym ogródkiem.
Wewnątrz znajduje się również małe Muzeum Papieru (Paper Museum), gdzie można poznać dawny proces produkcji tego materiału.
Dom charakteryzuje się przepiękną architekturą; jest wypełniony symboliką i barwnymi detalami. Warto odwiedzić to miejsce i poczuć jego magiczną atmosferę.
Bilet wstępu: 4 euro (ok. 25 zł). Muzeum jest czynne codziennie od 9.00 do 19.30. Adres: Calle Judíos, 12
Most Rzymski
Most na rzece Gwadalkiwir został zbudowany przez Rzymian na początku 1 wieku p.n.e., prawdopodobnie zastępując poprzedni most drewniany. Obecny most powstał w VIII wieku, na pozostałościach mostu wzniesionego przez Rzymian. Most ma 16 arkad, o 1 mniej niż pierwotnie, i ma całkowitą długość 247 metrów. Szerokość wynosi ok. 9 metrów. Przez ok. 2000 lat, był to jedyny most na rzece Gwadalkiwir, którym można było przedostać się na drugą stronę. Kolejny most został wybudowany dopiero w połowie XX wieku. Przez stulecia Most Rzymski był wielokrotnie restaurowany i reperowany, głównie w X wieku. Ostatnia duża renowacja miała miejsce w 2006 roku.
Na most warto przyjść po zmierzchu, ponieważ jest pięknie oświetlony. Na obu krańcach mostu stoją dwie interesujące budowle: wieża obronna (Torre Calahorra) oraz Brama Mostowa, w kształcie łuku triumfalnego. W wieży obronnej znajduje się „Muzeum Al-Andalus”, którego ekspozycja przedstawia codzienne życie mauretańskiej Andaluzji oraz koegzystencję muzułmanów, Żydów i chrześcijan w średniowieczu. Wewnątrz Bramy Mostowej znajduje się także niewielkie muzeum, jednak główną atrakcją jest tu taras widokowy znajdujący się na szczycie budowli.
Godziny zwiedzania:
- Muzeum Torre Calahorra: zimą (od października do kwietnia) czynne jest od 10.00 do 18.00. Od maja do września muzeum jest czynne od 10.00 do 14.00 oraz od 16.30 do 20.30. Bilet wstępu: 4,5 euro (ok. 25 zł).
- Brama Mostowa: czynna od poniedziałku do czwartku od 10.00 do 15.00, od piątku do niedzieli od 10.00 do 14.00 i od 18.00 do 21.00. Bilet wstępu: 1 euro (ok. 4,2 zł).
Bardziej szczegółowe informacje na temat muzeum w wieży obronnej można znaleźć na stronie turismodecordoba.org.
Juderia
Dawna dzielnica żydowska to idealne miejsce, żeby „zgubić się” tu na jakiś czas i spacerując, na spokojnie odkryć uroki tego miejsca. Naszą uwagę z pewnością przykują wąskie brukowane uliczki, zacienione dziedzińce, ukwiecone ogródki i balkony. Znajduje się tu XV-wieczna synagoga, jedyna bożnica, która ocalała w całej Andaluzji. Jest tu kilkanaście starych, odrestaurowanych domów pochodzących z XII – XIV wieku, które, przekształcone w muzea, dzisiaj przybliżają kulturę ich dawnych mieszkańców. W dzielnicy znajduje się również stary arabski targ „Zoco Municipal” z licznymi warsztatami rzemieślniczymi. Można tu kupić srebrną biżuterię, kolorową ceramikę czy przedmioty wykonane z drewna. W Juderii jest wiele kawiarni i restauracji, w których można skosztować dań kuchni arabskiej lub żydowskiej. W licznych małych sklepikach można kupić aromatyczne zioła, przyprawy, kawę czy herbatę. Idealne miejsce na popołudniowy spacer.
Kordoba, w poszukiwaniu śladów trzech kultur
W mieście znajdują się również inne atrakcje, które warto odwiedzić, jeśli ma się na to więcej niż jeden dzień. Ja niestety byłam tu tylko kilka godzin, więc nie starczyło mi czasu na wszystko. Przewodniki turystyczne polecają kilka kolejnych miejsc:
- Targ Victoria (Mercado Victoria) działa w XV-wiecznej hali o żeliwnej konstrukcji. Można tu nie tylko dobrze zjeść czy zrobić spożywcze zakupy, ale na targu organizowane się również regularnie koncerty i warsztaty kulinarne
- Plaza del Potro – plac słynny głównie za sprawą Cervantesa, gdyż w znajdującym się tu zajeździe Pod Żebrakiem (Posada del Potro), pisarz tworzył fragmenty „Don Kichota”. Obecnie budynek jest siedzibą Centrum Flamenco.
- Plaza de la Corredera – plac zaprojektowany w stylu kastylijskim. W podcieniach otaczających plac, otwartych jest wiele kawiarenek i tawern. Znajdują się tu również liczne sklepy z pamiątkami.
- Rzymska świątynia to dzisiaj 11 kolumn będących jedynie repliką budowli z I wieku ku czci cesarza Augusta. Z oryginalnej świątyni zachowało się kilka fragmentów, m.in. fragmenty ołtarza oraz trzy kapitele wieńczące kolumny.
- Pałac markizów Viana to renesansowa rezydencja kryjąca w swoich wnętrzach bogatą wystawę. Składają się na nią liczne obrazy, gobeliny, zabytkowe meble, kolekcje książek, porcelany oraz broń palną. W pałacu znajduje się Galeria de los Azulejos, udekorowana ponad 230 obrazami z XIII – XIX w., ułożonymi z ceramicznych płytek. Dodatkową ozdobą rezydencji są dwanaście tradycyjnych andaluzyjskich dziedzińców oraz ogród botaniczny. Więcej informacji o pałacu można znaleźć bezpośrednio na stronie palaciodeviana.com.
Hiszpania – Moje pozostałe wpisy
Zachęcam również do przeczytania pozostałych moich wpisów o Andaluzji i Hiszpanii: